Abortuswet nog steeds nodig!

Oproep tot deelname aan de ‘Mars voor het recht op abortus in Europa’ op 1 april.

Het historisch belang van de 20 jaar oude abortuswet Lallemand-Herman-Michielsens kan niet voldoende benadrukt worden. Door deze wet is abortus onder bepaalde voorwaarden sinds 1990 niet langer strafbaar in België. Een vrouw die ongewenst zwanger werd kan naar een arts gaan om haar te laten doorverwijzen voor een zwangerschapafbreking. Ook vandaag blijft de nood tot het recht op abortus staande. Helaas willen sommige mensen dit recht aan anderen ontzeggen. Zo marcheerde er het voorbije weekend een ‘anti-abortusbetoging door de straten van Brussel met als opvallendste medebetoger aartsbisschop André-Joseph Léonard. Wij hopen dat die markante aanwezigheid geen teken aan de wand is en dat de kerkleider hiermee geen trendbreuk inluidt ten opzichte van de terughoudendheid die zijn voorganger Danneels ter zake aan de dag legde.

De organisatoren van deze ‘Mars voor het leven’ “willen de stilte breken rond het lijden en de psychische gevolgen waarmee vrouwen af te rekenen krijgen na een abortus, die ze vaak tegen hun zin en door economische, sociale, familiale of medische druk ondergingen”. Het recht op zwangerschapsafbreking is voor ons een onomkeerbaar verworven wettelijk recht voor vrouwen. Vrouwen gaan écht niet lichtzinnig om met dat recht, getuige het feit dat volgens het gereputeerde Guttmacher Institute ons land met tien abortussen per 1.000 vrouwen tussen 15 en 44 jaar de laagste cijfers ter wereld heeft.

De prolifebetogers beweren dat vrouwen de zwangerschapsafbreking tegen hun zin en onder druk ondergingen… Wij voelen ons genoodzaakt deze bewering met cijfers onderuit te halen. Dat is alvast handig als u nu donderdag op 1 april meeloopt in de vreedzame Brusselse ‘Mars voor het recht op abortus in Europa’ en als u daar botst op tegenbetogers met valse argumenten.

Zo toont het laatste verslag van de nationale abortuscommissie (2007) heel andere trends met betrekking tot de ingeroepen noodsituaties. In 4% van de ingeroepen noodsituaties gaat het om de lichamelijke of geestelijke gezondheid van moeder of het ongeboren kind. Financiële, economische en/of materiële redenen worden aangebracht in ongeveer 14% van de aanvragen, terwijl minder dan 2% relatiemoeilijkheden geeft als reden tot abortus. In meer dan 53% van de ingeroepen noodsituaties gaat het om persoonlijke redenen.

In de punten 15 en 16 van het Manifest van de ‘Mars voor het leven’ kiest men resoluut voor het leven in om het even welke situatie, zonder uitzonderingen en wil men de abortuswet afschaffen omdat deze elke bescherming van het ongeboren kind ontneemt.

De wet van 3 april 1990 betreffende de zwangerschapsafbreking laat abortus onder strikte voorwaarden toe. Zo moet de vrouw zich in een noodsituatie bevinden. De zwangerschapsafbreking kan enkel tot voor de 12de week na de bevruchting (14 weken zwangerschap). Deze moet gebeuren onder medisch verantwoorde omstandigheden met inbegrip van een bedenkperiode voor de uitvoering van de ingreep. De vrouw krijgt daarbij counseling, dus alvast aan die bekommernis van de prolifebetogers wordt al van bij aanvang van de wet tegemoet gekomen.

Alles kan beter, ook de wetgeving inzake zwangerschapsafbreking. Ook wij vinden dat voor vrouwen die ongewenst zwanger zijn en al dan niet kiezen voor een abortus er een nog betere psychosociale zorg moet zijn. Meer wetenschappelijk onderzoek naar de psychische gevolgen van abortus kan trouwens bijdragen tot een betere zorg. Daarnaast zijn wij sterk voorstander van meer preventie, meer aandacht voor seksuele opvoeding en het gratis ter beschikking stellen van voorbehoedsmiddelen voor minder begoeden. Wij vinden dat deze inspanningen prioritair moeten gaan naar groepen die inzake preventie nog te weinig bereikt worden: jongeren, allochtonen… enz.

Wanneer de abortuswet zou teruggeschroefd worden of erger afgeschaft zoals betogers als aartsbisschop Léonard bepleiten, dan keren we terug naar de tijd van de criminele illegale abortus met alle gevolgen voor de fysieke en psychische gezondheid van de vrouw. Abortussen zullen nog steeds gebeuren, maar dan in de illegaliteit. Vrouwen die ongewenst zwanger zijn en zich in een noodsituatie bevinden, moeten geholpen en ondersteund worden in welke beslissing ze ook nemen.
De keuze of het kind gewenst is of niet ligt finaal bij de vrouw. We herhalen het, het gaat om een keuze die niet lichtzinnig genomen wordt. Een keuze die ook niet opgelegd wordt door de wet. Baas in eigen buik dus!

De open brief van de Vrouwenraad met betrekking tot de ‘Mars op het recht op abortus in Europa’ van nu donderdag vat het goed samen: “De legalisering van een vrije, gemakkelijke en goed geïnformeerde toegang tot abortus onder goede omstandigheden is nodig in het kader van het respect voor de fundamentele rechten: het recht van de vrouw om te beschikken over haar eigen lichaam en het recht op gezondheid en op medische zorg die elke Staat moet garanderen voor alle vrouwen, zonder enig onderscheid.”

Wij roepen dan ook op om deel te nemen aan de ‘Mars voor het recht op abortus in Europa’. Deze vertrekt om 10u voor de ambassade van Polen in de Galliërslaan 29 1040 Brussel.

Sonja Eggerickx
(voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen)

Marleen Temmerman
(professor Universiteit Gent en senator sp.a)

Magda Michielsens
(voormalig professor Vrouwenstudies)

Dit opiniestuk is verschenen in De Morgen