Adoptie, ook een recht voor holebi-paren
Tijdens hoorzittingen in de Kamer wordt op dit ogenblik de adoptie door holebi’s besproken naar aanleiding van een wetsvoorstel van Guy Swennen, volksvertegenwoordiger SP.a. Het voorliggende wetsvoorstel waarover de commissie Justitie zal stemmen is een compromisvoorstel dat de wet op adoptie uit 2003 wijzigt en de adoptie openstelt voor koppels van gelijk geslacht.
Het voorstel werd positief onthaald door de meeste partijen, inclusief de CD & V. Het was dan ook zeer verwonderlijk dat vanuit de Gezinsbond, die zich nochtans duidelijk profileert als een pluralistische organisatie, een negatief standpunt ingenomen werd zonder enig intern debat door haar voorzitter Roger Pauly. In de media wordt een discussie gevoerd tussen voor- en tegenstanders van de holebi-adoptie. Ten gevolge van deze reacties wijzigde de CD & V haar standpunt rond holebi-adoptie zodat de eerder ingenomen openheid in de kiem gesmoord wordt. Het nieuwe voorstel doet denken aan de oude CVP die steeds hybride voorstellen formuleerde en geen duidelijke taal sprak.
Tot op heden kunnen holebi-paren geen kinderen adopteren wat hen in een ongelijke situatie plaatst ten aanzien van hetero-ouders. Het wetsvoorstel Swennen biedt een oplossing voor holebi-koppels die kinderen willen adopteren of reeds kinderen hebben.
Voor het homohuwelijk was er een groot parlementair en maatschappelijk draagvlak. De adoptieregeling vormt een volgende stap om holebi-koppels gelijke rechten te geven. Bij de discussie is het belangrijk om niet uit het oog te verliezen dat het de bedoeling is om de kinderen te beschermen. Vandaag kunnen holebi’s enkel als individu kinderen adopteren en niet als koppel. Het gevolg is dat, als de adoptie-ouder overlijdt, de mee-ouder geen enkele juridische band heeft met het kind. Nu heeft de mee-moeder in een lesbische relatie vrijwel geen plichten en rechten tegenover het kind. Zo is ze niet aansprakelijk voor het kind, heeft ze geen beslissingsrecht op het vlak van onderwijs of medische ingrepen, moet ze geen onderhoudsgeld betalen en bestaat er geen erfrecht voor het kind. Een nieuwe wet op basis van het voorstel Swennen zal dit gebrek voorkomen.
Het traditionele man-vrouw koppel dat voorzitter Pauly van de Gezinsbond naar voren schuift vormt al lang niet meer het enige opvoedingsmodel voor kinderen van vandaag. We worden in onze samenleving geconfronteerd met een diversiteit van samenlevingsvormen: gehuwde koppels, samenwonenden, holebi-paren, L.A.T.-relaties, nieuw samengestelde gezinnen, alleenstaanden.
Voor de kinderen van elk koppel, welke hun seksuele geaardheid of juridische band ook moge wezen, is juridische zekerheid noodzakelijk. De adoptie is trouwens onderworpen aan een strenge procedure via de jeugdrechter. In het belang van het kind gebeurt deze procedure terecht zeer zorgvuldig.
Uit wetenschappelijk onderzoek, zowel in binnen- als buitenland van o.m. Anne Brewaeys (doctoraal proefschrift aan de Rijksuniversiteit te Leiden in 1997) en Katrien Vanfraussen (doctoraal proefschrift aan de Vrije Universiteit Brussel in 2002) blijkt dat de opvoeding door ouders van hetzelfde geslacht evenwaardig is aan een opvoeding door een traditioneel ouderpaar. Dit onderzoek bewijst dat adoptie van kleuters en jonge kinderen soms evenveel problemen schept bij gewone ouders als bij holebi-ouders omwille van de soms moeilijke levensloop die die kinderen achter de rug hebben. Follow-up onderzoek ( uitgevoerd aan de Vrije Universiteit Brussel naar aanleiding van de inseminatie van lesbische koppels in het Academisch Ziekenhuis van de VUB te Jette) bewijst duidelijk dat er voor de kinderen, geboren binnen deze relaties, geen negatieve invloed vast te stellen is.
Bij de bevolking bestaat er een grote bereidheid om de holebi-adoptie mogelijk te maken. Dit blijkt uit de talrijke reacties in de pers op het standpunt van de voorzitter van de Gezinsbond. Er komen reacties van individuele leden van diezelfde Gezinsbond, van talrijke individuen en organisaties uit het middenveld zoals de Kristelijke Werknemers Beweging en de Kristelijke Arbeiders Vrouwenbeweging, allen met een pleidooi voor het toelaten van de adoptie. Zo zijn ook de Staten-Generaal van het Gezin en het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding voorstander van de openstelling van de adoptie en diende het Vlaams Parlement een resolutie pro-holebi-adoptie in. De mensen staan duidelijk open voor een veranderende maatschappelijke realiteit en willen dat de kinderen van holebi-paren door adoptie ook verzekerd worden van hun volwaardige rechten en een goede zorg.
Ook kinderen van holebi-paren hebben immers recht op een volwaardige juridische band met hun beide ouders die hen opvoeden. Via adoptie kan men dit realiseren. Alternatieven voor het adoptierecht zijn onvolledig. Zorgouderschap betreft de rechten en plichten van ouders die kinderen uit een vorig huwelijk opvoeden en regelt geen erfrecht. Het kind krijgt via adoptie wel twee volwaardige ouders die allebei volwaardige plichten en rechten ten aanzien van het kind hebben zodat het kan opgroeien in een veilig en warm gezin, waar het liefdevol omringd wordt door zijn beide ouders.
Ook in het buitenland bestaan wetgevende initiatieven rond holebi-adoptie of zijn ze in ontwikkeling. Ons land dient bilaterale verdragen af te sluiten zodat met onze nieuwe adoptieregeling ook de adoptie van buitenlandse kinderen mogelijk wordt.
Het is een democratische rechtsstaat onwaardig wanneer we de huidige schrijnende discriminatie laten bestaan door holebi-paren het adoptierecht te ontzeggen. We pleiten er dan ook voor om het voorliggende wetsvoorstel goed te keuren en op die manier de huidige discriminatie op te heffen. Kinderen kiezen hun ouders niet. Alle kinderen hebben recht op een gelijke juridische band met diegenen die de zorg voor hen dragen. Elk type van ouderschap moet dezelfde garanties kunnen bieden naar de kinderen toe op het vlak van rechten en plichten, zorg en bescherming. De kinderen hebben daar recht op!
Michel Magits
Voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen
Dit opiniestuk verscheen in De Tijd
