CD&V ook uit de bocht?
Het eindverslag van de commissie van wijzen ter invulling van de cursus maatschappelijke oriëntatie vormt een belangrijk werkstuk voor de toekomstige interculturele en interlevensbeschouwelijke dialoog. Vertrekkend vanuit de mensenrechten kwam men tot de vijf hoofdwaarden, deze zijn vrijheid, gelijkheid, solidariteit, respect en burgerschap, en tot drie stelsels van waarden en normen, met name de democratie, de democratische rechtsstaat en het pluralisme.
In het opiniestuk “Godsdienst, een privé kwestie”, in de Standaard van 5 mei, interpreteren Wouter Beke, Cathy Berx en Benoit Lannoo van CD&V, de nadruk op zelfbeschikking en autonomie als overdreven liberale trekjes. Dat is te eng en doet afbreuk aan de oprechte bedoelingen van de commissieleden en het rapport. Dergelijke waarden zijn af te leiden uit wat de mens essentieel tot mens maakt (nl. zelfbewustzijn) en overstijgen daardoor politiek. Bovendien zijn ze er omdat ze goed zijn voor alle mensen en omdat hun tegengestelden al te vaak mensonwaardig zijn gebleken. Meer bepaald ontdoen ze ons van het juk dat anderen ons opleggen en schenken ze de mens waardigheid en fierheid.
Verder stelt het bovenvermeld opiniestuk dat de commissie helemaal uit de bocht gaat wat de rol van de godsdiensten betreft. Uit de vaststelling van de commissie: “Er is een sociale norm aan het groeien die godsdienst als een privézaak beschouwt die men alleen manifesteert in gezinsverband of binnen de godsdienstige samenkomsten.”, leiden de auteurs af dat de commissie haar wensen voor werkelijkheid neemt. Dit lijkt ons een foutieve lezing en een manipulatie van de tekst. Het betreft hier immers niets meer dan een zuivere vaststelling en verwoordt geen enkel normatief oordeel. Zeggen dat iets zo is, is niet hetzelfde als zeggen dat zo iets moet zijn.
Zingeving vormt een belangrijk element in onze samenleving. In de strijd tegen de verzuring hebben godsdiensten en levensbeschouwingen een belangrijke rol te vervullen.
Zowel godsdienstige als niet-godsdienstige levensbeschouwelijke groeperingen maken deel uit van ons maatschappelijk middenveld en dienen te participeren aan de cruciale interculturele en interlevensbeschouwelijke dialoog. Alle overtuigingen hebben een aantal belangrijke algemene menselijke waarden gemeenschappelijk. Het komt erop aan om in dialoog te treden en deze waarden te exploreren en gemeenschappelijke projecten op te zetten die bijdragen tot een verdraagzame interculturele samenleving. Denken we maar aan projecten rond kansarmoede, discriminatie, vooroordelen, gelijke kansen,…
Zowel godsdiensten als levensbeschouwingen hebben een bijdrage te leveren in het maatschappelijk debat waarbij respect voor de pluralistische democratische rechtstaat (met inbegrip van scheiding tussen Kerk en Staat) dient voorop te staan. Het is de sterkte van een democratie dat zij verschillende visies vreedzaam laat samenleven.
Sonja Eggerickx
Voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen
Dit opiniestuk werd gepubliceerd in De Standaard
