De maskers vallen af: Vlaams Blok vraagt censuur
De Vlaams Blok Jongeren van het arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde dienden een klacht in bij de Commissie Zorgvuldig Bestuur tegen het Koninklijk Atheneum Halle, omdat er in het klaslokaal niet-confessionele zedenleer een affiche hing (hangt) met volgend opschrift: ‘Ze hebben ons al eens getoond hoe zij de crisis en de sociale problemen oplossen. Extreem rechts? Nooit meer!'
Tegen een achtergrond van uitgemergelde slachtoffers van de concentratiekampen wijst deze affiche op het gevaar van onverdraagzaamheid en totalitaristisch denken. Dergelijke ideeën vormen een reëel gevaar voor de democratie, de rechtsstaat en de principes, vervat in de Universele en Europese Verklaring van de Rechten van de Mens. Dit extremistische gedachtegoed leidt naar een samenleving waarin de mensen onmondig en machteloos worden gemaakt en waarin simplicisme, haat en angst het denken en voelen van velen bepalen. Bijgevolg is het extreem rechtse denken een aanval op de waarden, die de humanistische vrijzinnigheid verdedigt. Voor de vrijzinnige moeten vriendschap, genegenheid, respect, vertrouwen en solidariteit in de samenleving aangemoedigd worden.
De Commissie Zorgvuldig Bestuur is dezelfde mening toegedaan, want zij oordeelde dat de affiche, in het kader van het leerplan niet-confessionele zedenleer, geen politieke propaganda inhoudt. Bijgevolg dient de affiche niet verwijderd te worden.
De Centrale Raad der niet-confessionele levensbeschouwelijke gemeenschappen van België (CVR) heeft bijna tien jaar geleden deze affiche met een afbeelding van de holocaust verspreid om de bevolking op te roepen tot verdraagzaamheid en solidariteit. Uitgangspunt hierbij is de persoonlijke waardigheid van ieder mens gekoppeld aan een universele verdraagzaamheid tegenover elk individu. Respect voor de individuele rechten van éénieder en achting voor elke burger zijn immers de voorwaarden voor een leefbare samenleving voor iedereen. De mensenrechten staan onder internationale protectie en kunnen enkel gedijen in een democratisch staatsbestel dat pluralisme, openheid, tolerantie en vrijheid van meningsuiting en verdraagzaamheid in zijn vaandel draagt.
Deze waarden zijn niet te vinden bij de extreem rechtse tendensen, nu niet en ook vroeger niet. De tijdloze affiche tracht de consequentie van het fascistisch geweld en racistische stemmingmakerij uit de jaren ’30 duidelijk aan te tonen. Het blijft een actueel thema. Het is immers belangrijk om, weldoordacht en zonder vooringenomenheid intens en met herhaling, burgers het gevaar van extreem rechtse tendensen te doen inzien. Daarom is deze affiche volgens ons geen partijpolitieke affiche, maar een maatschappelijke affiche, die naar de kern van de rechtsstaat gaat.
Hoewel de affiche geen enkele verwijzing naar het Vlaams Blok bevat, heeft de partij klacht ingediend. Reeds enkele maanden geleden diende het Vlaams Blok klacht in tegen een VAKA-affiche met de woorden ‘Wie zijn stem aan extreem rechts geeft, is ze voor altijd kwijt.’ De Commissie Zorgvuldig Bestuur oordeelde toen dat de school deze affiche diende te verwijderen, omdat het woordje ‘stem’ kon verwijzen naar een partijpolitieke dimensie.
Met deze klacht gaat het Vlaams Blok een stap te ver. Dat ze door klacht in te dienen tegen affiches, die het extreem rechtse gedachtegoed bestrijden, zich identificeert met deze tendensen, bevestigt a fortiori onze vrees voor de groei van extreem rechts. Het zogenaamd opschuiven naar het centrum, het zogenaamd aanvaarden van de Rechten van de Mens is duidelijk maar schijn.
Deze klacht is ook gericht tegen een levensbeschouwelijke affiche, uitgegeven door de CVR, de officiële erkende gesprekspartner van de overheid. Deze affiche wordt bovendien gebruikt als een pedagogisch hulpmiddel om de waarden van deze levensbeschouwing in de lessen niet-confessionele zedenleer te verwoorden en te verduidelijken. In deze lessen wordt opgeroepen tot actief burgerschap, waarbij empathie, assertiviteit, verdraagzaamheid, verantwoordelijkheid, kritische geest, solidariteit, engagement, het verwerpen van uitsluiting en ongelijkheid, worden benadrukt. Al deze begrippen wil de gewraakte affiche tegen racisme en fascisme uitdrukken.
Het verbieden van de affiche staat gelijk aan censuur en aan een verbod op vrije meningsuiting. Het Vlaams Blok wil derhalve de vrijheid van gedachte en geweten aan banden leggen en sluit op deze wijze elk streven uit naar een dialoog en het afleggen van verantwoordelijkheid op basis van rationele en zinnige argumenten. Dat dit verbod gevraagd wordt tegen de lessen niet-confessionele zedenleer, maakt de klacht des te belangrijker. Is het onderwijs niet de basis voor een groei naar een bewust en democratisch burgerschap? Zal het Vlaams Blok de argumentatie dat dergelijke waarden politiek gebonden zijn en dus niet thuishoren in de school, die politiek neutraal moet blijven, ook hanteren tegen pedagogisch materiaal, dat zou verwijzen naar christelijke waarden, gezien deze christelijke waarden ook verdedigd worden door een politieke partij?
Waar moeten we dan naartoe? In het Vlaams Blok programma lezen we "Politiek hoort volgens ons niet thuis in het onderwijs. De hetze die sommige leraars in de klas voeren tegen het Vlaams Blok is volstrekt onaanvaardbaar. Al even verwerpelijk is de openlijke propaganda voor de multiculturele samenleving, nu ook al ingeschreven in de zogenaamde ‘eindtermen’.
Het blind achterna hollen van de multiculturele illusie staat de assimilatie in de weg en leidt vandaag tot grote maatschappelijke spanningen." Met dergelijke opvattingen sluit het Vlaams Blok zich naadloos aan bij het nazistische denken van uitsluiting en onverdraagzaamheid. De klacht tegen de ‘holocaust’-affiche toont eens te meer de ware bedoelingen van de partij: alle andersdenkenden trachten monddood te maken. Wij als democraten en vrijzinnig humanisten zullen ons steeds blijven inzetten voor het sensibiliseren van het grote publiek voor het gevaar dat extreem rechts betekent voor onze democratie en onze veiligheid.
Vrijzinnig humanisten hebben zich trouwens altijd ingezet voor gelijkwaardigheid en voor ontvoogding. Het humanisme is van bij het begin een ontvoogdingsbeweging geweest. In een streven naar emancipatie willen de vrijzinnigen dat alle mensen mondig en weerbaar worden. Het streven naar ontvoogding en mondigheid betekent echter meer dan het louter gewaarborgd zien van rechten. Elk individu kan zijn plaats in de maatschappij op termijn slechts handhaven door zich te laten leiden door het solidariteits-principe.
Het is tevens een reflex van zelfbehoud. Het streven naar meer openheid, een grotere verdraagzaamheid en vooral minder discriminatie kaderen in het opzet van deze affichecampagne, die we meer dan ooit zullen steunen.
Michel Magits
Voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen
Dit opiniestuk verscheen in De Standaard onder de titel 'Het masker valt af'
