Een vuil spelletje cattanagio

De laatste weken werd door de pers meermaals de focus verschoven van de falende regeringsvorming naar de schandalen binnen de Kerk en de miserabiliteit van een ondertussen palliatieve Operatie Kelk. Politiek, gerecht, Kerk en media spelen een beschamende cattanagio die in dit stadium bijna absurdistisch aanvoelt.

En als er intussen wel één zaak duidelijk is geworden, is het dat er in de polemiek van de voorbije weken geen enkele winnaar terug te vinden is, niet één. Het gerecht presenteert zich als een inhumaan (denk maar aan de bijzonder ongelukkige uitspraken van het Brussels parket over de privacy van de slachtoffers) en gespleten monster, de politiek kijkt onmachtig toe en de daders zijn publiekelijk – maar helaas (nog) niet gerechtelijk – gekapitteld, de Kerk lijdt aan imagoschade die nog lang zal doorwegen, de maatschappij is het vertrouwen in publieke figuren van autoriteit nog meer kwijt. En de slachtoffers? Die zijn nogmaals gekwetst, door de verantwoordelijken, door de mediaheisa, door de incompetentie waarmee de zaak gerechtelijk is behandeld. Nergens is er voor hen gerechtigheid geschied. Voor een objectieve toeschouwer lijken ze er zelfs amper aan te pas te komen.

Waar de aandacht vooral naar deze laatsten had moeten gaan, heeft men het blijkbaar vooral te druk gehad met het afschermen van de eigen organisaties, de beschuldigingen aan anderen, de haast om de eigen handen wit te wassen. De rationaliteit is in heel deze vaak ver te zoeken, wat betreurenswaardig is. Een sereen onderzoek, binnen én buiten de Kerk, en met de focus op de positie van de slachtoffers, had tot een heel ander resultaat kunnen – en móeten – leiden.

Daartoe hadden magistraten, clerici en politici zich beter binnen hun eigen instellingen van hun eigen taken gekweten. Niet voor niets staat de scheiding der machten in het staatsbestel centraal, niet voor niets is de scheiding van Kerk en Staat een fundamenteel concept van de democratische rechtsorde. Men kan zich terechte vragen stellen bij afspraken tussen ministers en interne onderzoekscommissies, bij de overijverige wijze waarop parket, hierbij geassisteerd door een gretige media met boormachines ten strijde trok. Bij de manier waarop de ene de andere zijn interne werking becommentarieert, tegenwerkt, publiekelijk aan de schandpaal nagelt.

Laat de Kerk in alle onafhankelijkheid over de carrière van haar personeelsbestand beslissen, maar ook niet méér dan dat. De Kerk is en mag geen rechtsprekende instantie zijn en al helemaal niet in laatste instantie. Laat de politiek de grote spelregels vastleggen, daartoe worden de mandatarissen door de bevolking verkozen. Of dat nu betekent dat de verjaringstermijnen dienen te worden aangepast, laten we even in het midden. Maar laat bovenal, in het belang van alle slachtoffers nu en later, het gerecht en de politie de wetten doen naleven en de daders van misdrijven bestraffen. Zonder tegenwerking, zonder spelletjes, zonder bemoeienissen. Zo dient het te zijn en zo staat het trouwens ook in de Grondwet geschreven.

Sonja Eggerickx
Voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen