Een straf voor de kardinaal?
In het weekblad De Huisarts maakte dr. Marc Cosyns bekend dat hij een dementerende vrouw hielp sterven op haar verzoek. Hij klaagt daardoor de hiaten in de euthanasiewet aan en wenst een snelle aanpassing van de wetgeving. We bewonderen zijn moed en hardnekkigheid die hij betoont.
Het euthanasiedebat wordt weer volop gevoerd in de media. In De Standaard van vrijdag 10 februari 2006 verscheen een dossier ‘Euthanasie bij dementerenden’.
De mening van kardinaal Danneels wordt door zijn woordvoerder Hans Geybels als volgt verwoord: …“We spreken ons niet uit over deze concrete zaak…”…“Maar het standpunt van de kerk is duidelijk. Euthanasie is voor ons moreel onaanvaardbaar. Levensbeëindigend handelen, ook op verzoek van de patiënt, betekent altijd het bewust doden van een mens. De kerk pleit voor palliatieve zorgen, met als eindpunt – als medisch handelen geen zin meer heeft – het toedienen van sedatie.” (DS 10/02/2006 p.5)
Bij de realisatie van de euthanasiewet in 2002 noemde de kardinaal deze wet “in strijd met de eerbied voor het menselijk leven” en riep toen de katholieke instellingen ook op om euthanasie te weigeren en stelde dat euthanasie niet toegepast werd in katholieke ziekenhuizen.
De ethische commissie van de Leuvense katholieke universitaire ziekenhuizen sprak hem echter tegen, gaf toe dat ook in hun instellingen euthanasie gebeurt en doorbrak hiermee de hypocrisie.
Iedere burger, dus ook de kardinaal heeft het volle recht voor zijn mening uit te komen en een traditioneel standpunt te verdedigen op basis van teksten die tweeduizend tot drieduizend jaar geleden ontstonden in een samenleving, waar de levensverwachting gemiddeld nog geen twintig jaar bedroeg.
We betreuren evenwel dat de kardinaal tijdens zijn homilie op kerstavond waarschuwde voor euthanasie op dementerenden en elke aanpassing in een democratisch tot stand gekomen euthanasiewet onmogelijk wil maken.
Verliest kardinaal Danneels hier niet het bestaan van artikel 268 van het Belgisch Strafwetboek uit het oog, dat stelt “met gevangenisstraf van acht dagen tot drie maanden en met een geldboete worden gestraft de bedienaren van een eredienst die in de uitoefening van hun bediening door woorden, in openbare vergadering gesproken, de Regering, een wet, een koninklijk besluit of enige andere handeling van het openbare gezag rechtstreeks aanvallen.”
Er bestaat trouwens geen monopolie op wat “moreel aanvaardbaar” is. De katholieke moraal geldt immers, voor zoverre ze al gevolgd wordt door de katholieken, niet voor bijvoorbeeld de hindoe’s, de islamieten of sjintoisten, laat staan voor ongelovigen. De euthanasie vormt een keuze van het individu, gebaseerd op het zelfbeschikkingsrecht. Niemand wordt tot deze keuze verplicht.
De voor- en tegenstanders vallen trouwens niet te verdelen naargelang de breuklijnen tussen de verschillende levensbeschouwingen. Ook gelovige burgers kiezen overtuigd vanuit hun zelfbeschikkingsrecht bewust voor euthanasie en laten zich geen dictaten opleggen.
In de senaat werden twee wetsvoorstellen ingediend (door Jeannine Leduc en Paul Wille enerzijds, Christel Geerts, Jacinta De Roeck en Myriam Vanlerberghe anderzijds) ter aanpassing van de huidige euthanasiewet om een aantal onvolkomenheden weg te werken. We zijn voorstanders dat het parlement het debat grondig voert naar analogie met de totstandkoming van onze huidige euthanasiewet. Euthanasie bij dementie, maar ook bij minderjarigen vormt een delicaat onderwerp dat verdient op een serene en wetenschappelijke wijze benaderd te worden. De huidige wetgeving, een resultaat van een moeilijk bereikt compromis, bevat immers een reeks onvolkomenheden, die door de dagelijkse praktijk worden blootgelegd en die de dokters in onzekerheid en twijfel brengen, waarbij niemand gebaat is.
Het staat buiten elke discussie dat er een goede zorg voorzien moet zijn voor onze demente burgers alsook een goed uitgebouwde palliatieve zorg. De voorgestelde wetswijziging wil deze mensen niet onder druk zetten en stigmatiseren om te kiezen voor euthanasie. Deze beslissing neemt elk individu voor zichzelf.
Veel mensen zitten met een concrete vraag om bij dementie via een wilsverklaring euthanasie te kunnen krijgen. Een wet die dit zou mogelijk maken zou voor heel wat mensen een geruststelling betekenen en verhinderen dat ze zoals nu, noodgedwongen te vroeg bij het ontstaan van hun ziekte om euthanasie moeten vragen, omdat het later niet meer kan. Op die manier gaat nog heel wat kwaliteitsvolle tijd voor deze mensen en hun omgeving verloren.
Ik roep de politici dan ook op om zo snel mogelijk in de senaat de ingediende wetsvoorstellen ten gronde te bespreken om een oplossing te kunnen bieden voor deze schrijnende problematiek.
prof. dr. Michel Magits
voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen
plaatsvervangend lid van de Federale Controle- en Evaluatiecommissie Euthanasie
Dit opiniestuk verscheen in De Standaard
