Eerbiediging laatste wilsbeschikking bij uitvaart
Tal van mensen zitten met vragen in verband met het respecteren van hun wensen na hun overlijden inzake lijkbezorging en het respecteren van hun levensbeschouwing bij de uitvaartplechtigheid. De moreel consulenten van de Centra Morele Dienstverlening van de Unie Vrijzinnige Verenigingen worden in hun praktijk veelvuldig geconfronteerd met mensen die ongerust zijn en hiervoor een regeling willen treffen .
Het Decreet op de begraafplaatsen en lijkbezorging van 16 januari 2004 betekende een belangrijke stap en voorziet in artikel 15 § 1 dat de burger zijn laatste wilsbeschikking kan overmaken aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van zijn gemeente. Die laatste wilsbeschikking kan handelen over de wijze van lijkbezorging, over de asbestemming, over het ritueel van de levensbeschouwing voor de uitvaartplechtigheid.
Voor de volledige uitvoering van het decreet was het echter wachten op de nodige uitvoeringsbesluiten. Ondertussen kon men bijvoorbeeld de keuze van ritueel nog niet officieel registreren. Sommige gemeenten hielden deze keuze reeds wel bij, andere niet.
Het Besluit van de Vlaamse Regering van 24 februari 2006 (Belgisch Staatsblad 18 april 2006) legt nu de modaliteiten vast van de schriftelijke kennisgeving van de laatste wilsbeschikking die aan de ambtenaar van de burgerlijke stand kan overgemaakt worden. Het Koninklijk Besluit betreffende de aanpassing van het rijksregister werd door minister Dewael ondertekend en ligt klaar voor de ondertekening door de Koning . De registratie van de keuze van het ritueel in het Rijksregister zal dan eindelijk officieel mogelijk worden.
Het Besluit van de Vlaamse Regering voorziet in artikel 2 de verschillende mogelijkheden om in een wilsbeschikking een keuze te maken betreffende de wijze van lijkbezorging, de asbestemming en het ritueel van de levensbeschouwing voor de uitvaartplechtigheid. De mogelijkheid bestaat om naast de erkende levensbeschouwingen ook een neutrale keuze te maken.
Minister Marino Keulen vaardigde op 10 maart 2006 een omzendbrief uit om het decreet op de begraafplaatsen en de lijkbezorging uit te voeren. Belangrijk is dat de omzendbrief stelt dat bij behoeftigen die een wilsbeschikking hebben opgesteld over de wijze van lijkbezorging en het ritueel van de uitvaartplechtigheid, deze laatste wilsbeschikking dient gerespecteerd te worden. De kosten voor de behoorlijke wijze van lijkbezorging van behoeftigen komen ten laste van de gemeente van het Vlaamse Gewest waar zij in de bevolkingsregisters, het vreemdelingen- of wachtregister zijn ingeschreven. Bovendien formuleert de minister ook de aanbeveling naar de gemeenten toe om een ruimte ter beschikking te stellen aan de bevolking om afscheid te nemen van de overledenen. Voor de organisatie van niet-kerkelijke plechtigheden ontbreekt vaak de geschikte accommodatie voor het optimaal verzorgen van een uitvaartplechtigheid. De gemeentelijke overheid kan hier een belangrijke rol spelen door een degelijke afscheidsruimte te voorzien die door alle burgers kan benut worden. Op een goede manier kunnen afscheid nemen is belangrijk voor de rouwverwerking van de nabestaanden.
De mogelijkheid om zijn wensen omtrent de lijkbezorging en het ritueel van de levensbeschouwing voor de uitvaartplechtigheid vast te leggen in een wilsbeschikking bij de ambtenaar van de burgerlijke stand vormt een belangrijk gegeven. We hebben als vrijzinnige gemeenschap steeds geijverd om de gemaakte levensbeschouwelijke of godsdienstige keuze te respecteren. Het organiseren van een uitvaartplechtigheid conform de levensbeschouwing van onze geliefde getuigt van respect en vormt het ultiem eerbetoon bij het afscheid nemen.
Prof. dr. Michel Magits
Oud-voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen
