Gelijkberechtiging: 'our cup of tea'!

De niet-confessionele vrijzinnig-humanistische gemeenschap heeft sinds haar structurering het principe van gelijkberechtiging hoog in het vaandel gedragen: gelijkberechtiging voor allen, ongeacht geslacht, etnische afstamming, overtuiging, leeftijd, seksuele geaardheid enz. Een bijzonder aandachtspunt blijft uiteraard gelijkberechtiging van alle levensbeschouwingen.

Gelijkberechtiging staat immers garant voor gelijke behandeling van alle burgers en is bijgevolg de uiting van een open en democratisch staatsbestel, dat op zijn beurt wordt geschraagd door de rechtstaat die garant staat dat alle burgers gelijk zijn voor de wet en op eenzelfde wijze worden behandeld zonder onderscheid of vooroordeel.

Maar wie dacht dat in België de gelijkberechtiging van alle levensbeschouwingen gerealiseerd is, had het mis voor. Sommige levensbeschouwingen hadden en hebben vandaag nog steeds een grotere gelijkheid dan andere. Deze ongelijkheid is voornamelijk te wijten aan de vroegere dominante plaats die zij in de maatschappij innamen. Het is immers altijd moeilijk de verworven voorrechten te moeten afbouwen, zelfs al zijn ze in tegenspraak met sommige van de fundamentele principes waarop men steunt.

Het probleem is een mentale ingesteldheid. Het ancien régime is al enkele eeuwen beëindigd. Voorrechten werden afgeschaft en de principes van de verlichting werden met de Franse Revolutie ingesteld. Deze principes liggen trouwens aan de basis van onze grondwettelijke vrijheden die van bij hun instelling door de beleidsdragers en de vertegenwoordigers van de katholieke godsdienst werden aangevallen. Het is niet omdat men lid is van een specifieke organisatie of structuur dat men zijn rechtspraak kan organiseren. Men kan wel binnen zijn organisatie een eigen deontologische code opstellen, maar deze code mag niet in strijd zijn met de wetten en kan niet in de plaats komen van de rechtszekerheid en zeker niet de indruk wekken dat men boven de wet staat en drager is van voorrechten. Deze kwestie staat centraal in het misverstand dat vandaag ontstaat binnen de katholieke structuren.

Er is scheiding tussen kerk en staat, men zou beter spreken over scheiding tussen maatschappij en kerk. De scheiding heeft inderdaad geen betrekking op het recht dat van toepassing is op de bedienaar van de levensbeschouwing of de afgevaardigde ervan. Als persoon blijven zij zoals elke Belg onderhevig aan alle Belgische wetten wat men ook belooft en wat men ook uit de traditie meent te mogen interpreteren. Indien men maatregelen wil nemen dan moeten die in alle omstandigheden gelden voor iedereen. Het installeren van een of andere onafhankelijke commissie lost geen probleem op. Alleen wordt dan duidelijk bevestigd dat bepaalde structuren nog altijd boven de wet staan en voorrechten blijven genieten.

Het Belgisch gerecht heeft de voorbije week geschiedenis geschreven en een duidelijk signaal gegeven. Wij kunnen ons gemakkelijk inbeelden dat zowel de gezagdragers in het Vaticaan als de Belgische bisschoppen en andere prominente katholieken het moeilijk hebben met het afstaan van bepaalde voorrechten. Het zijn tenslotte ook maar mensen en niets wat menselijk is zal hen dan ook vreemd zijn. Ook niet het verspreiden van onwaarheden die vlug dienen rechtgezet. De stelling verspreidt een onwaarheid, er zal altijd iets van blijven hangen, is een bekende wijze om twijfel te zaaien. Trouwens een vraag blijft open: hoe kwam het dat de media zo talrijk aanwezig waren: zou het gerecht de media op de hoogte hebben gebracht dat zij een onderzoek planden in Mechelen of hebben andere belangengroepen dit feit aan het klokzeel gehangen?

Democratie en pluralisme steunen onder meer op gelijkheid, verdraagzaamheid, de aanvaarding van de andere in zijn diversiteit, vrijheid en verantwoordelijkheid, zijn waarden doorgegeven door de verlichting, overgenomen door de niet-confessionele vrijzinnig-humanistische gemeenschap.

Luc Devuyst

erevoorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen