"Na de ontkerkelijking is er niets in de plaats gekomen van de Katholieke Kerk"
“In de jaren 60 vond men dat men moest breken met oude gewoonten en gedachten (van de Katholieke Kerk). Dan zouden we mondiger worden en zou Vlaanderen erop vooruitgaan. Ik ben daar vandaag niet meer zo zeker van. Want na de ontkerkelijking is er niets in de plaats gekomen van de Katholieke Kerk. Er worden geen waarden en normen meer doorgegeven. Ik vind dat voor een stuk een verloedering van onze samenleving.” Dit waren de gevleugelde woorden van Frans De Smet, redacteur van Het Nieuwsblad, op Radio 1 deze ochtend naar aanleiding van de publicatie van het onderzoek van de KULeuven die een forse daling van het kerkbezoek vaststelt. Ik wil toch even een aantal dingen op een rijtje zetten.
Geachte heer De Smet,
Ik denk dat u het begin van de ontkerkelijking verwart met de opkomst van de hippiebeweging. Niet dat ik die laatste wil honoreren voor uitmuntend zedelijk gedrag, maar hen de ontkerkelijking in de schoenen schuiven, lijkt me ook niet meteen een juiste lezing van hun intentieverklaring.
Veel mensen hebben het huis van God reeds langer verlaten, zij het misschien niet in de praktijk dan toch in hun geest. Ontkerkelijking is enkel een symptoom van iets wat reeds langer aan de gang is, namelijk een groeiend verlangen van een groot aantal mensen om uiting te kunnen geven aan hetgeen waarin ze oprecht geloven, dit is hun oprechte overtuiging dat er geen God bestaat. Een verlangen dat volgens mij zijn oorsprong vindt in het verlichtingsdenken en niet in de jaren '60 zoals u beweert.
Vervolgens verbindt u de ontkerkelijking aan de verloedering van onze samenleving. Wat bedoelt u precies met de verloedering van de samenleving? Zijn de ideeën van ongelovigen, atheïsten, gelovigen die in onvrede leven met het instituut Kerk, en ander andersdenkend gespuis een smet op onze samenleving? Of heeft u het over de uitwassen van onze liberale samenleving die u, omdat beide zaken zich nu eenmaal gelijktijdig voordoen, oorzakelijk verbindt met het leeglopen van de kerken? Verbeter me als ik verkeerd ben, maar ik heb het gevoel dat u het laatste bedoelt. Het eerste zou immers een blaam aan uw eigen adres zijn aangezien u in het interview zijdelings beweert dat het katholieke geloof niet uw geloof is.
Welnu, mijnheer De Smet, problemen in de samenleving zijn er altijd geweest. Ook toen zowat iedereen op deze planeet geloofde dat God het leed wel zou verzachten in het hiernamaals. De verloedering van de samenleving laten aanvangen in de jaren '60 lijkt me een overdreven positieve appreciatie van de jaren die ervoor komen. Maar stel: u heeft toch gelijk en onze samenleving is er veel slechter aan toe dan vroeger. Dan nog zie ik geen verband met de ontkerkelijking. Volgens mij schuilt er in de breuk met tradities en gewoontes geen verloedering maar wel autonomie, kritische ingesteldheid en sociale weerbaarheid.
Een suggestie: misschien moet de Katholieke Kerk als instituut haar eigen keuken eens op orde zetten en komaf maken met discriminatie ten aanzien van vrouwen, holebi's, ongehuwden enz. Zaken waarmee de hippiebeweging geen probleem had.
Sonja Eggerickx
voorzitter Unie Vrijzinnige Verenigingen
(foto: In Living Color van eye2eye)