Ware Finnen, ware waanzin?

Samenleven doe je met iedereen

Ik verslik mij in mijn ochtendlijke koffie als ik de krant openvouw en mijn oog valt op de verkiezingsoverwinning van de rechtsgedraaide ‘Ware Finnen’: “De Ware Finnen onderscheiden zich van hun Europese geestverwanten door een conservatief maatschappelijk profiel. Abortus, het homohuwelijk, vrouwelijke priesters en zelfs seks voor het huwelijk kunnen niet op de goedkeuring rekenen van de Ware Finnen.” (De Standaard, 19 april 2011).

Mijn – ondertussen grijze – haren rijzen even later nogmaals ten berge wanneer ik over de grondwet van een Europese natie lees: “De Hongaren zijn voortaan verplicht te erkennen dat de christelijke waarden van God de basis van de natie vormen, dat het gezin van man en vrouw de hoeksteen van de maatschappij is en dat een foetus vanaf zijn conceptie moet worden beschermd. Wat met andere woorden betekent dat het homohuwelijk en abortus niet kunnen. God en het christendom houden volgens de tekst het land bijeen en ‘garanderen zijn intellectuele en spirituele samenhorigheid’” (De Morgen, 20 april 2011).

Deze berichten doen me denken aan de anti-abortusbetoging op 27 maart in Brussel en de onontkenbare ruk naar rechts in vele delen van Europa.

Als vrijzinnig humanist is het voor mij duidelijk: de mens, elke mens, bepaalt zelf hoe hij zijn leven zin geeft, met respect voor andere mensen én voor de natuur. Dat is meteen ook de reden dat wij die mens expliciet centraal te stellen in ons vrijzinnig humanistisch doen en denken. Met onze recente naamsverandering naar deMens.nu willen we dat nog meer benadrukken. We kiezen niet voor dat groepje mensen daar, of dat kringetje mensen ginder, maar voor alle mensen. Zonder onderscheid. Die uitdrukkelijke keuze voor álle mensen uit zich in een positieve blik naar de toekomst. We streven naar een rechtvaardige, solidaire, democratische, pluralistische en verdraagzame samenleving. Een samenleving waar ruimte is voor verschillende meningen en opvattingen, die soms botsen, maar altijd weer (uit respect voor elkaar) de dialoog aangaan en waar gelijkwaardigheid en zelfbeschikking evident zijn.

Daar hangt ook het streven van vrijzinnig humanisten naar een strikte scheiding tussen kerk en staat mee samen. Enkel een neutrale staat kan haar burgers een werkelijk gelijkwaardige behandeling garanderen, ongeacht de levensbeschouwelijke voorkeur van ieder individu.

Ik ben er oprecht van overtuigd dat deze waarden leiden tot een samenleving waarin meer mensen kunnen zijn wie ze zijn en kunnen doen wat ze willen met respect voor elkaar. In deze verdraagzame samenleving komen alle mensen aan bod en niet alleen bepaalde deelgroepen. Dat wil zeggen dat ook minderheidsgroepen meer kansen krijgen om zichzelf ten volle te ontplooien en aanspraak te maken op rechten en vrijheden.
Deze maatschappijvisie leidde in 1948 tot het algemeen enkelvoudig vrouwenstemrecht in België. Hierdoor kunnen vrouwen hun stem laten horen in het maatschappelijk debat en beschikken ze over een grotere keuzevrijheid.
Een warme maatschappij heeft het ook mogelijk gemaakt dat holebi’s hun geaardheid niet angstvallig verborgen moeten houden, maar bewust en openlijk mogen kiezen voor elkaar. Sinds 1 juni 2003 kunnen in België twee volwassen personen die van elkaar houden in het burgerlijk huwelijk treden, ongeacht hun geslacht. De Ware Finnen en de Hongaarse Grondwet daarentegen laten al weten het homohuwelijk niet te erkennen.
Racisme en uitsluiting worden niet getolereerd in een rechtvaardige samenleving. Zo waken het Centrum voor gelijkheid van kansen en racismebestrijding en de antidiscriminatiewet in België over een zo gelijkwaardig mogelijke behandeling van - onder meer - allochtonen. Hoewel armoede nog steeds blijft stijgen (De Standaard, 15 oktober 2010), staat het buiten kijf dat de situatie zonder een sociaal vangnet nog desastreuzer zou zijn.

…
Deze enkele voorbeelden tonen aan dat iedereen beter wordt van een samenleving waarbij respect voor álle mensen centraal staat.

Het is duidelijk dat we buitengewoon alert moeten zijn om die grondwaarden niet te verlaten. We roepen onze politici dan ook op om uit te zoeken in hoeverre de nieuwe grondwet van Hongarije –n otabene de huidige EU-voorzitter- niet in strijd is met de Europese Verklaring van de Rechten van de Mens. En inderdaad: vooraleer landen toetreden tot de EU moet worden nagegaan of ze die Rechten wel respecteren. Zou het dan niet logisch zijn dat er op een of andere manier kan opgetreden worden tegen dit soort terugkeer naar duistere dagen?

Onze samenleving is er niet vanzelf gekomen, we mogen ze niet zomaar laten afnemen!

Sonja Eggerickx, voorzitter deMens.nu